Czynsze dzierżawy – gdzie najdrożej, a gdzie najtaniej?
Aby wydzierżawić hektar ziemi ornej w Wielkopolsce na rynku prywatnym, trzeba wydać około 2300 zł. Ponad 2000 zł kosztuje także dzierżawa w województwie kujawsko-pomorskim. Na Opolszczyźnie czynsz wynosi około 1450 zł/ha, podobnie jest w województwie warmińsko-mazurskim. Z kolei na Podlasiu czy na Mazowszu za dzierżawę gruntów ornych płaci się około 1000 zł. Średni czynsz w Polsce za grunty orne dochodzi do 1700 zł/ha. Dzierżawa łąki również najwięcej kosztuje w Wielkopolsce (1300 zł/ha) i Kujawsko-Pomorskiem (920 zł/ha). Średnio w Polsce dzierżawa łąki to koszt około 1000 zł/ha.
Tak wynika ze statystyk GUS za IV kwartał ub.r., który opiera się na danych z zarejestrowanych umów dzierżawy. Rok wcześniej czynsze za dzierżawę ziemi ornej były w Polsce niższe o około 6%. W poszczególnych województwach układało się to bardzo różnie. Na przykład na Podlasiu dzierżawa była tańsza o ponad 30%, w województwie łódzkim o 18%, w Wielkopolsce było taniej o około 7%. Z kolei na Mazowszu i w Kujawsko-Pomorskiem drożej odpowiednio o 13 i 6%.
Brak umów dzierżawy
Chociaż coraz więcej rolników decyduje się na potwierdzenie umowy, ciągle na rynku międzysąsiedzkim jest dużo nieformalizowanych umów. Tych czynszów nie ujmują statystyki. Dlatego do tych danych nie można się za bardzo przywiązywać. Są one raczej pewnym wyznacznikiem trendów. Sami rolnicy wskazują, że rozliczenia pomiędzy właścicielem a uprawiającym ziemię bywają bardzo różne. Właściciele są z reguły przywiązani do dopłat bezpośrednich i innych korzyści wynikających z użytkowania gruntów, choć tak naprawdę powinny one należeć się dzierżawcy.
Ponieważ dopłata podstawowa jest stosunkowo niska, nierzadko dzierżawca musi jeszcze wydzierżawiającemu sporo dopłacić, zwłaszcza w sytuacji, gdy wokół nie ma gruntów państwowych powracających z dzierżaw, a chętnych na dzierżawę jest sporo. Zawieraniu umów dzierżawy nie sprzyja ponadto zmiana przepisów, która przestała wiązać otrzymywanie emerytury rolniczej z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej. Z kolei o pracach nad zapowiadaną ustawą o dzierżawie zrobiło się znowu cicho.
Magdalena Szymańska
fot. Canva